تبلیغات
ادبیات متوسطه - رستم و اسفندیار

رستم و اسفندیار

شنبه 28 مهر 1386  09:10 ق.ظ

نوع مطلب :عمومی ،

درود بر همگی همکاران گرامی

       برآنیم  که در این  تارنگار اگر نکته ی خاص و مبهمی مربوط به دروس ادبیات و زبان فارسی به ذهنمان رسید در این جا بنگاریم . بسیار خوشحال میشویم که از نظرات  ارزشمند دیگر دوستان در این زمینه آگاه شویم .

      نگارنده  در هنگام تدریس درس رستم و اسفندیار از ادبیات سوم انسانی به نکاتی برخوردم که آنها را بیان میکنم.

1    - درشرح بیت « کمان را به زه کرد و آن تیر گز       که پیکانش را داده بود آب رز» چند نکته وجود دارد:

       الف: در معنی واژه ی "گز"  در بخش واژه نامه ی پایان کتاب آمده است که: نوعی تیر بی پر و پیکان که دو سر آن باریک و میانش ضخیم است.

در بیان نادرستی این معنی باید گفت که اولا اضافه ی گز به تیر اضافه ی بیان جنس است و دراین جا فقط منظور جنس تیر است که از درخت گز می باشد و گز چنانکه گفته اند: درختچه ایست که بیشتر در کنار رود ها میروید. بوته ی محلی سیستان است و هم اکنون هم در آن منطقه دیده می شود. در کتابهای قدیم به سختی چوب گز هم اشاره شده است  و آن را برای ساختن تیر مناسب می دانسته اند.

دوم اینکه بی توجهی مولفان محترم به مصراع دوم  بیت تعجب آور است  زیرا در مصراع دوم به گونه ی بسیار آشکار ازپیکان دار بودن تیر سخن رفته است.

 

     2 -  واژه ی "رز" در این بیت به معنی زهر آمده است . اگر چه دهخدا هم همین بیت را به عنوان شاهد مثال برای همین معنی آورده است اما نظر بعضی از پژوهشگران برجسته ی شاهنامه چیز دیگری است.

دکتر حسن انوری می گوید :« بعضی آب رز را  زهر معنی کرد ه اند که بی اساس است . اما چرا باید پیکان کشنده ی اسفندیار را در شراب پرورد؟ جواب اطمینان بخشی نیست. شاید بتوان گفت  که این نیز جزیی از تمهید مرموزی است که فضای داستان را آکنده است و می توان  ماجرا را مربوط به این دانست که انگور و آب انگور در ادبیات باستانی ما و نیز در جهان،ماده ی  رمز آلودی بوده و دو خاصیت متعارض زندگی بخش و مرگ آور به آن بخشیده است»( داستان رستم و اسفندیار پیام نور حسن انوری ) البته آقای دکتر انوری این مطالب را از کتاب داستان داستانها اثر دکتر محمد علی اسلامی ندوشن گرفته اند.

آقای دکتر محمد جعفر یاحقی نیز در کتاب بهین نامه ی باستان آب رز را در این بیت همان شراب دانسته اند که رازناک است.

    البته به نظر من از آنجا که فردوسی  در چند بیت قبل نیز می گوید:

چو ببرید رستم تن شاخ گز            بیامد ز دریا به ایوان و رز

و می دانیم  رز به معنی درخت انگور است که در این جا مجازا معنی باغ میدهد. مسلما وقتی رستم در کاخ خود باغی پر از انگور دارد و دقیقا زمانی فردوسی به آن اشاره می کند که رستم شاخه ی گز را بریده و به خانه آورده است نمی توانیم معنی دوم را بی ارتباط بدانیم .

در شاهنامه سخن از رز به معنی درخت انگور و باغ انگور زیاد است.

    3- در خودآزمایی درس آمده است: "بپیچم" و"بپیچاند" در بیت زیر چه مفهومی دارد؟

که چندین بپیچم که اسفندیار      مگر سربپیچاند از کارزار

 

درست آنست که بگوییم بپیچانم و« سر بپیچاند»  چه مفهومی دارد؟ زیرا سرپیچاندن به معنی منصرف شدن است نه پیچاندن!

برداشت از  ادبیات کازرون


نوشته شده توسط: یزدانی | آخرین ویرایش:- | نظرات() 

What causes the heels of your feet to burn?
سه شنبه 17 مرداد 1396 01:50 ق.ظ
Hi there, yup this paragraph is genuinely fastidious and I have
learned lot of things from it regarding blogging.
thanks.
std test kit
جمعه 2 تیر 1396 07:41 ب.ظ
چلیپا از خود نوشتن در حالی که
صدایی مناسب در آغاز آیا واقعا کار کاملا
با من پس از برخی از زمان.
جایی در سراسر پاراگراف شما در واقع موفق به من مؤمن متاسفانه فقط برای بسیار
در حالی که کوتاه. من این مشکل خود را با فراز در مفروضات و شما ممکن است
را سادگی به کمک پر همه کسانی شکاف.
در این رویداد شما که می توانید انجام من خواهد قطعا تا
پایان مجذوب.
BHW
جمعه 1 اردیبهشت 1396 01:01 ق.ظ
Please let me know if you're looking for a author for your site.
You have some really great articles and I think I would be
a good asset. If you ever want to take some of the load
off, I'd absolutely love to write some material for your blog in exchange for a
link back to mine. Please send me an e-mail if interested.
Regards!
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر